ابو القاسم سلطانى

399

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

كلم‌قمرى حاوى گوگرد ، كلسيم ، ويتامين B ، ويتامين C و املاح معدنى مىباشد . كلم‌قمرى مىتواند در غذاى مبتلايان به دردهاى رماتيسمى و به‌طور سنتى از خارج جهت التيام دادن به زخمها به كار رود . در چين از برگ آن براى كمك كردن به هضم غذا استفاده مىشود . در سوريه كلم‌قمرى را كرنب Koronb و ابو ركبه Aburokbah مىنامند . Code - 1007 كلم بروكسل Brassica loeracea L . Var . Gemmifera در اثر كشتهاى متوالى كلم وحشى Brassica oleracea در كنار برگ‌ها جوانه‌هاى متعدد و متورمى به اندازه فندق و سفت به وجود آمده كه آن را كلم بلژيكى ، كلم بروكسل ، كلم فندقى و كلم تكمه‌اى ناميده و به مصرف تغذيه مىرسد . اين جوانه‌ها حاوى ويتامينها و مواد معدنى مىباشند بخصوص از نظر ويتامين C غنى بوده و هر يك‌صد گرم خام آن حدود 90 تا 105 ميلىگرم ويتامين C ، 550 واحد بين المللى ويتامين A ، 16 / 0 ميلىگرم رايبوفلاوين ، 08 / 0 ميلىگرم تيامين ، 7 / 0 ميلىگرم نياسين ، 72 ميلىگرم فسفر ، 32 ميلىگرم كلسيم ، 1 / 1 ميلىگرم آهن هم‌چنين حاوى پروتئين ، گلوسيد ، پكتين ، چربى و همى سلولز Hemycellulose مىباشد . كلم بروكسل مىتواند در غذاى بيماران مبتلا به كم‌خونى و تشمع كبد وارد شده و نتيجه خوبى را براى اين بيماران داشته باشد . Code - 1013 شلجم Brassica rapa ( L . ) Metz شلجم كه معرب از شلغم پارسى است گياهى از تيره Cruciferae به بلندى 30 تا 100 سانتيمتر مىباشد كه از مشخصات آن ريشه متورم گرد و پهن يا دراز ، سفيد گوشتىرنگ يا سفيد داراى لكه‌هاى بنفش مىباشد . برگ‌هاى پائين ساقه كركدار و ناصاف و ميوه آن غلاف و حاوى چند دانه سياه‌رنگ مىباشد . تاريخچه و موارد مصرف آن در طب سنتى : گياه از زمانهاى بسيار دور شناخته شده است به آرامى آن را لفتا Lafta و لپتا Lapta به آشورى لپتو Laptu به عبرى Left و به يونانى Gongylis مىناميده‌اند . تئوفراست و بلينى آن را مىشناخته و به بيماران دستور استفاده از حمام با آب شلغم را مىداده‌اند و ماماها به صورت ضماد آن را به مادران شيرده كه پستان آنها متورم و به سختى شير خارج مىشده است تجويز مىكرده‌اند . ديوسكوريد آن را Gongyle ناميده و حنين در ترجمه آن را به عقنقل معرب نموده و مىنويسد عقنقل سلجم است . ديوسكوريد مىنويسد : خوردن ريشه پخته‌شده آن نفاخ ، مغذى و مولد گوشت نرم و سست 1 * و زياد كننده ميل جنسى است و به‌طور موضعى در نقرس و ترك‌خوردگى ناشى از سرما سودمند است و چنانچه در شلغم ايجاد حفره كوچكى نموده و در آن موم و روغن گل سرخ ريخته و در خاكستر گرم قرار